Dlaczego każdy pies ma inny mikrobiom (i co go kształtuje)

Masz w domu dwa psy, tę samą karmę, ten sam spacer. Jednemu nowy przysmak nic nie robi, drugi następnego dnia ma papkowatą kupę. Jedno z możliwych wyjaśnień kryje się w jelitach: bakterie, które w nich żyją, różnią się od psa do psa. W 2026 roku ukazały się dwa duże badania, które pokazują, jak bardzo, i jak wiele nauka wciąż nie wie.

Czym mikrobiom jednego psa różni się od drugiego?

Mikrobiom jelitowy psa to społeczność bakterii i innych drobnoustrojów, które żyją w jelitach psa i uczestniczą w trawieniu. Każdy pies ma własny skład, ale część społeczności dzieli z innymi psami.

Badanie z 2026 roku obserwowało 35 zdrowych psów, od których opiekunowie przez jeden do dwóch lat mniej więcej raz w miesiącu pobierali próbkę stolca. Około 39% różnic między próbkami dało się wyjaśnić tym, o którego psa chodzi (Rojas i wsp., 2026). Pies ma więc swój rozpoznawalny „podpis”. Nie jest on jednak stały: mikrobiom 34 z 35 psów w czasie się wahał, choć psy przez cały czas były zdrowe.

• 39%różnic między próbkami stolca 35 zdrowych psów dało się wyjaśnić tym, o którego psa chodzi.Rojas i wsp., 2026
• 240 gatunkówtworzy wspólny trzon, który w niezależnym zbiorze danych odpowiadał za ponad 80% mikrobiomu jelitowego psa.Castillo-Fernandez i wsp., 2026
• do 95%DNA ze stolca psa dało się dzięki nowemu katalogowi przypisać do bakterii, z publicznymi bazami danych tylko około 25%.Castillo-Fernandez i wsp., 2026
• 922 psyobjęło amerykańskie badanie, które sprawdzało wpływ wieku i stylu życia u psów od 8 miesięcy do 18 lat.Bamberger i wsp., 2026

Ile nauka wie o bakteriach jelitowych psa?

Jeszcze niedawno naukowcy potrafili za pomocą publicznych baz genomów bakterii przypisać do znanej bakterii tylko mniej więcej jedną czwartą DNA ze stolca psa. Reszta należała do bakterii, których nikt nie umiał nazwać. Różnice między psami mierzono więc tylko w przybliżeniu.

W styczniu 2026 roku w czasopiśmie Microbiome ukazał się nowy psi katalog. Autorzy odczytali DNA z 501 próbek stolca od 107 zdrowych psów z USA i Europy i znaleźli 89 dotąd nieznanych gatunków oraz 10 nowych rodzajów bakterii. Dzięki temu odsetek przypisanego DNA wzrósł nawet do 95% z wcześniejszych około 25% (Castillo-Fernandez i wsp., 2026). Psie jelito nie jest więc pomniejszoną wersją ludzkiego, po prostu długo patrzyliśmy na nie przez ludzkie okulary.

Jakie czynniki kształtują mikrobiom psa?

Skład mikrobiomu psa kształtują wiek, dieta, pochodzenie, środowisko i leki. Poszczególne czynniki nie są jednak udokumentowane równie dobrze, dlatego tabela jest podzielona według siły dowodu.

Z tabeli wynika jedna praktyczna rzecz: dwa psy mogą inaczej reagować na tę samą karmę albo przysmak, a jednym z możliwych powodów jest odmienny mikrobiom. Gdy jednak problemy trwają albo się powtarzają, skonsultuj się z weterynarzem. Jak łagodnie przeprowadzić zmianę karmy, znajdziesz w artykule Zmiana karmy u psa: plan na 7 do 10 dni, o wpływie leczenia na jelita jest artykuł Pies po antybiotykach: jak wesprzeć jego brzuszek.

Jak mikrobiom zmienia się od szczeniaka po seniora?

Mikrobiom psa zmienia się z wiekiem: u szczeniaka szybko się rozwija, u dorosłego dalej się waha, a u starszych psów jest mniej różnorodny i bardziej zindywidualizowany. Pokazują to badania dla wszystkich trzech okresów, każde ma jednak inne ograniczenia.

• Szczenię. Praca przeglądowa z 2022 roku opisuje, że skład bakterii jelitowych we wczesnym rozwoju szybko się zmienia, a ważne bakterie zasiedlają jelita stopniowo, zanim szczenię dorośnie (Garrigues i wsp., 2022). W badaniu 168 owczarków niemieckich 7-tygodniowe szczenię było bardziej podobne do swojej matki niż do obcej suki (przy porównaniu z próbkami suk 7 tygodni po porodzie, nie w czasie porodu), a rodzeństwo z jednego miotu było do siebie bardziej podobne niż psy niespokrewnione. Między 7. tygodniem a 15. do 18. miesiącem życia różnorodność i skład nadal się zmieniały (Vilson i wsp., 2018).
• Pies dorosły. Także u dorosłego psa skład nie stoi w miejscu. U 35 zdrowych psów wahał się z miesiąca na miesiąc, a niektóre bakterie miały wzorce sezonowe (Rojas i wsp., 2026). W amerykańskim badaniu psów w wieku od 8 miesięcy do 18 lat skład z wiekiem stopniowo się przesuwał (Bamberger i wsp., 2026).
• Senior. Wraz z wiekiem różnorodność bakterii malała, a mikrobiom psa bardziej różnił się od innych psów (Bamberger i wsp., 2026). Starsze japońskie badanie, w którym bakterie hodowano w laboratorium, wykazało, że liczba i występowanie pałeczek kwasu mlekowego z wiekiem wykazywały tendencję spadkową (Masuoka i wsp., 2017).

Co z tego wynika dla twojego psa?

To, że każdy mikrobiom jest inny, oznacza przede wszystkim cierpliwość: nie ma sensu porównywać twojego psa z cudzym, a zmiany wprowadzaj powoli. Spróbuj tych czterech kroków.

1. Nie porównuj. To, co służy psu z sąsiedniej ulicy, nie musi służyć twojemu. Różnica nie musi oznaczać, że robisz coś źle.
2. Zmieniaj stopniowo. Nową karmę i przysmaki wprowadzaj po trochu, żeby jelita zdążyły się przystosować.
3. Zapisuj. Krótki dzienniczek kup, karmienia i przysmaków pokaże ci po tygodniach, na co twój pies reaguje. Jak czytać kupę, znajdziesz w artykule Kupa psa: kolor, kształt i konsystencja.
4. Uwzględniaj wiek. Gdy pies przechodzi ze szczeniaka w dorosłość, a później w seniora, porozmawiaj z weterynarzem o karmieniu i o tym, co obserwować.

Czego nauka o mikrobiomie psa wciąż nie wie?

Nauka nie umie jeszcze powiedzieć, jaki skład jest właściwy dla konkretnego psa. Wiemy, że psy się różnią, ale nie to, co z tego jest zdrowym odchyleniem, a co sygnałem ostrzegawczym.

• Co jest „normalne” dla jednego psa. Badania porównują grupy psów. Dla pojedynczego psa brakuje jasnej granicy.
• Dlaczego psy się różnią. W badaniach wiek, dieta albo miejsce zamieszkania są wiązane z mikrobiomem, ale badania często nie ustalają przyczyny.
• Czy dobór probiotyków według składu działa lepiej. Wyższa skuteczność probiotyków dobranych na podstawie mikrobiomu w porównaniu ze zwykłymi probiotykami nie została na razie wiarygodnie udowodniona.

Źródła

1. Rojas CA et al. (2026). Temporal variability is an inherent feature of the healthy canine microbiome assessed by full-length 16S rRNA gene sequencing. Animal Microbiome. doi.org/10.1186/s42523-026-00546-9
2. Castillo-Fernandez J et al. (2026). Waltham catalogue for the canine gut microbiome: a complete taxonomic and functional catalogue of the canine gut microbiome through novel metagenomic based genome discovery. Microbiome. doi.org/10.1186/s40168-025-02265-w
3. Bamberger T et al. (2026). Mapping the canine gut microbiome: insights from the Dog Aging Project. Nature Communications. doi.org/10.1038/s41467-026-73193-y
4. Vilson Å et al. (2018). Disentangling factors that shape the gut microbiota in German Shepherd dogs. PLOS ONE. doi.org/10.1371/journal.pone.0193507
5. Garrigues Q et al. (2022). Gut microbiota development in the growing dog: A dynamic process influenced by maternal, environmental and host factors. Frontiers in Veterinary Science. doi.org/10.3389/fvets.2022.964649
6. Masuoka H et al. (2017). Transition of the intestinal microbiota of dogs with age. Bioscience of Microbiota, Food and Health. doi.org/10.12938/bmfh.bmfh-2016-021
7. Coelho LP et al. (2018). Similarity of the dog and human gut microbiomes in gene content and response to diet. Microbiome. doi.org/10.1186/s40168-018-0450-3
8. Pilla R et al. (2020). Effects of metronidazole on the fecal microbiome and metabolome in healthy dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine. doi.org/10.1111/jvim.15871