Sierść psa: linienie, matowa sierść, łupież i kąpiele zimą

Wieczorem siadasz na kanapie, pies się do ciebie przytula, a na czarnych spodniach zostaje szary nalot. Rano wyczesujesz pełną szczotkę sierści, a na poduszce znajdujesz białe płatki. Czy to tylko zima i ogrzewanie, czy sierść coś ci mówi? Pokażę ci, jak ją czytać, a także to, czego żaden szampon nie naprawi.

Jak wygląda zdrowa sierść i kiedy linienie jest normalne?

Zdrowa psia sierść jest gładka i lśniąca, nie szorstka ani krucha, a skóra pod nią jest czysta i sprężysta, bez tłustości, łusek i guzków. Tak opisuje to VCA Animal Hospitals. Pies z taką sierścią i skórą jest zwykle w dobrej kondycji.

Linienie to normalna wymiana starych włosów na nowe. U psów z sezonowym linieniem wymiana sierści jest według AKC najsilniejsza wiosną i jesienią, a wyzwalaczem jest zmiana długości dnia i temperatury. Psy z gęstą podwójną sierścią, na przykład golden retrievery, linieją według AKC często przez cały rok. Według VCA mają one dodatkowo wiosną i jesienią silne linienie podszerstka.

Merck Veterinary Manual podaje prostą wskazówkę: jeśli linieniu nie towarzyszą łysiny ani symetryczne miejsca bez włosów, chodzi najpewniej tylko o wymianę sierści. Według AKC powodem do badania jest łysina, zapalenie skóry albo nagłe nasilenie wypadania.

Dlaczego pies ma matową sierść?

Matowa i sucha sierść bywa pierwszym widocznym objawem, że w organizmie albo na skórze dzieje się coś, co wymaga uwagi. VCA podaje jako przyczyny nieodpowiednią dietę niskiej jakości, pasożyty jelitowe, pchły, kleszcze i roztocza, zaburzenia tarczycy, alergiczne choroby skóry, długotrwałe kłopoty trawienne, a także problemy ze stawami albo otyłość, przez które pies nie potrafi sam się czyścić. Sierść odzwierciedla więc zdrowie całego psa, nie tylko skóry.

Tabela ma charakter orientacyjny. Przyczynę rozpozna weterynarz podczas badania, często na podstawie próbek skóry i badań krwi. Więcej o skórze i jelitach znajdziesz w artykule Brzuszek i skóra: jak jelita psa wiążą się z jego skórą, o drapaniu w artykule Pies ciągle się drapie? 8 przyczyn i kiedy do weterynarza.

Skąd się biorą łupież i tłusta skóra?

Łupież u psa to złuszczające się płatki skóry, które gromadzą się w sierści i w miejscach, gdzie pies leży. VCA wiąże go z łojotokiem, zaburzeniem, w którym gruczoły łojowe wytwarzają zbyt dużo łoju. Łojotok może być suchy lub tłusty, u większości psów jest połączeniem obu. Skóra często brzydko pachnie, zwłaszcza gdy dołączy się infekcja.

Łojotok bywa albo dziedziczny (według VCA na przykład u cocker spanieli, west highland white terrierów i basset houndów), albo wtórny. Wtórny wywołują problemy hormonalne, alergie, pasożyty, infekcje drożdżakowe i bakteryjne skóry, dieta z niedoborem kwasów tłuszczowych omega-3 albo to, że pies z powodu nadwagi lub ograniczonej ruchliwości nie potrafi sam się czyścić. Prawidłowe leczenie zawsze zaczyna się więc od szukania przyczyny.

Zimą łupież często przypisuje się suchemu powietrzu z ogrzewania. VCA podaje, że suche zimowe powietrze w mieszkaniach drażni skórę niektórych psów. Badań, które by to u psów potwierdziły, nie znaleźliśmy. Może tak być, ale nie odkładaj z tego powodu badania, jeśli łupież się utrzymuje, swędzi albo pachnie.

Czy kwasy tłuszczowe omega-3 pomagają na sierść psa?

Kwasy tłuszczowe omega-3 EPA i DHA mogą wesprzeć jakość sierści, ale powoli. W jednym kontrolowanym badaniu na psach ze słabą sierścią sierść poprawiła się mniej więcej po dwóch miesiącach, a po odstawieniu efekt zanikł. To nie jest szybkie rozwiązanie.

• 24 psyze słabą sierścią otrzymywały przez 90 dni suplement omega-3 albo placebo. Punktacja kliniczna problemów z sierścią u psów z suplementem istotnie się obniżyła od 60. dnia, a w 180. dniu wróciła do wartości wyjściowej.Combarros i wsp., 2020, badanie podwójnie ślepe
• 30 zdrowych psówobjęło badanie trzech roślinnych olejów z omega-3 (ALA) przez 16 tygodni. Miękkość i połysk sierści poprawiły się we wszystkich grupach, ale w badaniu nie było grupy bez oleju.Richards i wsp., 2023

Pierwsze badanie jest dobrej jakości, ale niewielkie i objęło jeden komercyjny suplement. W drugim sierść poprawiła się tak samo przy wszystkich trzech olejach, więc nie wiemy, czy nie poprawiłaby się także bez nich. Oba badania przeprowadzono na psach, ale niczego nie gwarantują każdemu psu.

Dawkowania tu nie podajemy, bo zależy od wagi, karmy i zdrowia psa. Jeśli myślisz o suplemencie, najpierw zapytaj weterynarza, zwłaszcza gdy pies ma problemy ze skórą albo jest chory.

Jak dieta może wspierać sierść psa?

Sierść potrzebuje pełnoporcjowej karmy z wartościowym, strawnym białkiem, tłuszczami, minerałami i witaminami. Według VCA dieta niskiej jakości prowadzi do matowej suchej sierści i większego wypadania. Merck Veterinary Manual zalicza do niezapalnych przyczyn utraty sierści także niedobór białka.

Jeśli pies je dobrą pełnoporcjową karmę, domowe dodatki mogą nie być potrzebne. Zmianę karmy wprowadzaj stopniowo, tak jak opisuje artykuł Zmiana karmy u psa: plan na 7 do 10 dni.

Jak często kąpać psa i jak robić to zimą?

Większość psów wystarczy kąpać tylko w razie potrzeby, gdy są brudne. VCA podaje, że zdrowe psy ras nielinieących potrzebują kąpieli mniej więcej co 6 do 8 tygodni. Używaj tylko szamponu przeznaczonego dla psów. Według VCA psy mają inną skórę niż ludzie, o innym pH, i szampon dla ludzi dlatego im nie odpowiada.

Zimą obowiązuje główna zasada: pies nie może zostać mokry. VCA zwraca uwagę, że mokry pies to zimny pies, a psy też mogą się wychłodzić. Pies po kąpieli musi być dokładnie osuszony i w cieple, na dwór wypuszczaj go dopiero całkiem suchego. Jeśli nie musisz, nie kąp go przed długim zimowym spacerem.

Jak czesać psa i czy zimą potrzebuje ubranka?

Czesanie usuwa martwą sierść i skórę oraz rozprowadza po sierści naturalne oleje. Według VCA psy długowłose należy czesać codziennie, żeby sierść się nie zbiła. Zbita sierść zatrzymuje według VCA wilgoć, dlatego zimą utrzymuj ją bez kołtunów.

Zimowej sierści nie strzyż, według VCA izoluje psa i trzyma go w cieple. Ubranka potrzebują głównie małe psy, szczupłe psy krótkowłose, szczenięta, seniorzy, psy z przewlekłymi problemami i psy świeżo ostrzyżone. Wychłodzić mogą się także psy o krótkich łapach, nawet jeśli mają gęstą sierść, bo brzuchem dotykają śniegu. Rasy północne z gęstą sierścią, takie jak husky czy malamut, ubranka zwykle nie potrzebują. Ubranko zawsze dobrze dopasuj, żeby pies mógł się swobodnie ruszać. Więcej o zimie i łapach znajdziesz w artykule Zimowe łapy: sól, wylizywanie i popękane opuszki.

Co możesz zrobić dziś?

1. Obejrzyj sierść. Rozgarnij ją aż do skóry na grzbiecie i przy ogonie. Szukaj czerwonej skóry, łupieżu, łysin, pasożytów i zapachu.
2. Zrób zdjęcie. Zdjęcie dziś i za miesiąc pokaże zmianę lepiej niż pamięć.
3. Czesz regularnie. Psa długowłosego według VCA codziennie, krótkowłosego w razie potrzeby, w okresie linienia częściej.
4. Sprawdź karmę. Upewnij się, że jest pełnoporcjowa, i nie dokarmiaj resztkami ze stołu.
5. Po kąpieli osusz. Zimą wypuszczaj psa na dwór dopiero wtedy, gdy jest suchy.

Sierść to dobry wskaźnik zdrowia całego psa, ale nie opowiada całej historii. Lśniąca sierść bez łupieżu zbędnych dodatków nie potrzebuje. Gdy jakość się pogorszy, szukaj przyczyny, a nie tylko szamponu. Zachowaj ten artykuł albo wyślij go komuś, komu psia sierść zaściela kanapę.

Źródła

1. Combarros D et al. (2020). A prospective, randomized, double blind, placebo-controlled evaluation of the effects of an n-3 essential fatty acids supplement (Agepi ω3) on clinical signs, and fatty acid concentrations in the erythrocyte membrane, hair shafts and skin surface of dogs with poor quality coats. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids. doi.org/10.1016/j.plefa.2020.102140
2. Richards TL et al. (2023). Effects of dietary camelina, flaxseed, and canola oil supplementation on inflammatory and oxidative markers, transepidermal water loss, and coat quality in healthy adult dogs. Frontiers in Veterinary Science. doi.org/10.3389/fvets.2023.1085890
3. VCA Animal Hospitals. Coat and Skin Appearance in the Healthy Dog. vcahospitals.com/know-your-pet/coat-and-skin-appearance-in-the-healthy-dog
4. VCA Animal Hospitals. Grooming and Coat Care for Your Dog. vcahospitals.com/know-your-pet/grooming-and-coat-care-for-your-dog
5. VCA Animal Hospitals. Seborrhea in Dogs. vcahospitals.com/know-your-pet/seborrhea-in-dogs
6. VCA Animal Hospitals. Do Dogs Need Coats In The Winter? vcahospitals.com
7. VCA Animal Hospitals. Cold weather safety for your pets. vcahospitals.com
8. Merck Veterinary Manual. Hair Loss (Alopecia) in Dogs. merckvetmanual.com
9. American Kennel Club. Dog Shedding: What to Expect and How to Manage It. akc.org