Blog · Trawienie
Biegunka u szczeniaka: kiedy od razu do weterynarza
Szczeniak z biegunką to powód, by dzwonić do weterynarza, zwłaszcza bez skończonych szczepień, przy krwi, wymiotach lub apatii. Szybko się odwadnia.
Szczeniak zadomowił się u ciebie, pierwsze dni szły gładko i nagle rano w kojcu znajdujesz kupkę, którą łatwiej wylać niż zebrać. Biegunka u szczeniaka to inna sytuacja niż u dorosłego psa i to samo dotyczy rzadkiego stolca u szczeniąt w ogóle. Szczeniak ma małe zapasy płynów i energii, dlatego jego stan może się pogorszyć szybciej i nie wolno czekać dwóch dni jak przy dorosłym psie. Znajdziesz tu, kiedy dzwonić do weterynarza od razu, co często rozstraja szczeniakowi brzuszek i co robić, zanim dotrzecie do gabinetu.
- Biegunka u szczeniaka to rzadka lub płynna kupa, która pojawia się częściej niż zwykle. U szczeniaka próg, od którego dzwonimy do weterynarza, jest niski, bo odwadnia się szybciej niż dorosły pies.
- Dzwoń od razu przy krwi w stolcu, wymiotach, apatii, odmowie picia, bladych dziąsłach i przy każdym szczeniaku, który nie ma jeszcze skończonych szczepień.
- Częste przyczyny to stres po przeprowadzce do nowego domu, zmiana karmy, nieodpowiednie jedzenie i pasożyty. Ten sam objaw towarzyszy jednak parwowirozie, której w domu nie odróżnisz od banalnej biegunki.
- Do wizyty u weterynarza daj szczeniakowi świeżą wodę, nie podawaj leków dla ludzi i nie głodź go. O karmieniu decyduje weterynarz.
- Mikrobiom jelitowy szczeniaka zmienia się najszybciej w pierwszych sześciu tygodniach życia. Jak to się wiąże z biegunką, nie jest jeszcze pewne.
Kiedy ze szczeniakiem od razu do weterynarza?
Ze szczeniakiem z biegunką dzwoń do weterynarza od razu, jeśli nie ma skończonych szczepień, ma krew w stolcu, wymiotuje, jest apatyczny, odmawia picia albo ma blade dziąsła. American Kennel Club (AKC) dodaje do tego gorączkę, ból oraz podejrzenie połknięcia trucizny lub ciała obcego i radzi skonsultować się z weterynarzem, gdy biegunka trwa dłużej niż kilka godzin.
- Szczeniak nie jest zaszczepiony albo nie ma skończonych szczepień, nawet jeśli jest poza tym żwawy.
- W stolcu jest krew albo stolec jest czarny i smolisty.
- Szczeniak wymiotuje, zwłaszcza wielokrotnie, albo ma jednocześnie wymioty i biegunkę.
- Jest apatyczny, słaby, drży, potyka się lub mdleje.
- Odmawia picia, ma suche i lepkie albo blade dziąsła, zapadnięte oczy.
- Jest małej rasy, ma biegunkę i prawie nie je.
- Biegunka się powtarza albo trwa dłużej niż kilka godzin, zwłaszcza u bardzo małego szczeniaka.
- Podejrzewasz, że szczeniak zjadł coś trującego albo ciało obce.
Przy podejrzeniu parwowirozy zadzwoń do gabinetu jeszcze przed wyjazdem, żeby mogli się przygotować na wasz przyjazd.
| Co widzisz | Co zrobić |
|---|---|
| Żwawy i zaszczepiony szczeniak, jedna luźniejsza kupka po przyjeździe do domu albo po nowej misce | Zaoferuj wodę, obserwuj i zapisuj. Gdy biegunka się powtarza albo trwa dłużej niż kilka godzin, zadzwoń do weterynarza. |
| Szczeniak bez skończonych szczepień z jakąkolwiek biegunką | Dzwoń do weterynarza od razu, nawet jeśli jest żwawy. |
| Krew, czarny stolec, wymioty, apatia, blade dziąsła, odmowa picia | Od razu weterynarz lub pogotowie, także w nocy. |
Dorosłym psom poświęcony jest artykuł Biegunka u psa.
Dlaczego biegunka u szczeniaka jest groźniejsza niż u dorosłego psa?
Szczeniak jest bardziej narażony, bo ma małe zapasy płynów i energii, a jego ochrona przed infekcjami nie jest jeszcze gotowa. AKC ostrzega, że odwadnia nawet łagodna biegunka, a szczenięta zalicza do psów ze zwiększonym ryzykiem odwodnienia.
Hipoglikemia to niski poziom cukru we krwi. Według AKC grozi głównie szczeniętom do 12. tygodnia życia i rasom miniaturowym, bo mają mało tłuszczu i niedojrzałą wątrobę i nie magazynują dość energii. Objawia się sennością, osłabieniem, drżeniem, słabą równowagą lub wymiotami, w cięższych przypadkach drgawkami albo zapaścią. Nieleczona może być śmiertelna, dlatego szczeniak z takimi objawami idzie do weterynarza natychmiast.
Trzecim powodem są szczepienia. Szczenięta szczepi się przeciw parwowirozie serią kilku dawek mniej więcej do 16. tygodnia życia, VCA Animal Hospitals podaje na przykład 8., 12. i 16. tydzień. Według Merck Veterinary Manual najbardziej podatne są szczenięta w wieku od 6 tygodni do 6 miesięcy, niezaszczepione lub zaszczepione niecałkowicie. Terminy szczepień ustala twój weterynarz.
Jakie są najczęstsze przyczyny biegunki u szczeniaka?
AKC wymienia sześć głównych przyczyn biegunki u szczeniaka: zmianę karmy lub nietolerancję pokarmową, infekcję bakteryjną, infekcję wirusową, zjedzenie śmieci albo trucizn, pasożyty i stres. Przyczyny na oko nie rozpoznasz, rozstrzyga badanie.
- Stres i nowy dom. Według AKC biegunkę może wywołać już samo przyzwyczajanie się do nowych ludzi, otoczenia i domowego rytmu. Więcej w artykule Biegunka stresowa u psa.
- Zmiana karmy. AKC zwraca uwagę, że wystarczy zwykła wymiana karmy, i radzi wprowadzać nowe jedzenie powoli.
- Nieodpowiednie jedzenie. Duża porcja, resztki ze stołu albo coś z ziemi. Zobacz artykuł Czego pies nie może jeść.
- Pasożyty jelitowe. Glisty, giardie i kokcydia.
- Wirusy. Przede wszystkim parwowirus, rzadziej koronawirus.
- Ciało obce lub trucizna. Biegunka często łączy się z wymiotami i bólem brzucha.
Zapytaj hodowcę, co i ile razy dziennie szczeniak jadł, i na początku trzymaj się tej samej karmy. Zmianę wprowadzaj stopniowo według artykułu Zmiana karmy u psa.
Czy biegunkę u szczeniaka mogą wywołać pasożyty albo odrobaczanie?
Tak, pasożyty jelitowe są u szczeniąt częstą przyczyną biegunki. Companion Animal Parasite Council (CAPC) podaje, że według amerykańskich badań jaja glisty psiej wydala ponad 30 % psów młodszych niż sześć miesięcy. Dlatego zaleca odrobaczać szczenięta już od drugiego tygodnia życia i powtarzać odrobaczanie. Preparat i terminy ustala weterynarz.
Giardie to jednokomórkowe pasożyty jelitowe. Według VCA większość zakażonych psów nie ma żadnych objawów, ale młode zwierzęta pokazują je częściej, jako nagłą cuchnącą biegunkę, wymioty lub chudnięcie. Zwykłe badanie stolca może giardii nie wykryć, dlatego weterynarz może szukać ich specjalnymi metodami. Kokcydia są według VCA groźne głównie dla szczeniąt z niedojrzałą odpornością, u których mogą wywołać silną wodnistą biegunkę i odwodnienie.
Jeśli szczeniak ma biegunkę po odrobaczeniu, zadzwoń do weterynarza i nie podawaj kolejnego preparatu na własną rękę. Pasożyty przenoszą się ze stolcem, dlatego kupki sprzątaj od razu, a po sprzątaniu umyj ręce.
Szczeniak ma biegunkę i wymiotuje: czy to parwowiroza?
Biegunka z wymiotami u szczeniaka jest zawsze pilna i może to być parwowiroza, wirusowa infekcja jelit, która zagraża głównie niezaszczepionym szczeniętom. W domu nie odróżnisz jej od innej przyczyny. Według VCA zwykle zaczyna się od wymiotów, potem pojawia się biegunka, często bardzo cuchnąca, czasem ze śluzem lub krwią. Dołączają się brak apetytu, wyraźna apatia i gorączka.
Według VCA wirus jest wydalany ze stolcem od chwili tuż przed objawami do około 14 dni po ich ustąpieniu. Na powierzchniach zabrudzonych stolcem wykryto go w postaci zakaźnej nawet po trzech miesiącach, a na zewnątrz może według Merck Veterinary Manual utrzymywać się wiele miesięcy. Przenosi się także na butach, ubraniu i przedmiotach, więc szczeniak nie musi mieć kontaktu z chorym psem. Chorego szczeniaka trzymaj z dala od niezaszczepionych psów.
Opieka należy do weterynarza. Według VCA podstawą są wlewy dożylne, które wyrównują odwodnienie i utratę soli, oraz leki przeciw wymiotom. Szanse są najlepsze, gdy opieka zacznie się, zanim szczeniak mocno się odwodni.
Koronawirus psów także rozprzestrzenia się ze stolcem. Według Ohio State University i AKC Canine Health Foundation zwykle powoduje tylko łagodne dolegliwości, poważnie chorują głównie szczenięta, które mają równocześnie parwowirusa lub inną infekcję. Więcej o wymiotach znajdziesz w artykule Wymioty u psa.
Jak rozpoznać odwodnienie szczeniaka?
Odwodnienie szczeniaka rozpoznasz po dziąsłach i ogólnym stanie. AKC zalicza do objawów suche i lepkie dziąsła, zapadnięte suche oczy, gęstą ślinę, apatię, brak apetytu i utratę sprężystości skóry.
- Obejrzyj dziąsła. Zdrowe dziąsła są różowe i wilgotne. Suche i lepkie dziąsła to ostrzeżenie.
- Sprawdź powrót koloru. Delikatnie naciśnij palcem dziąsło i puść. Białe miejsce powinno niemal od razu zrobić się różowe, u odwodnionego szczeniaka trwa to wyraźnie dłużej (AKC).
- Fałd skórny tylko orientacyjnie. Między łopatkami delikatnie unieś skórę i puść. Zdrowa skóra od razu wraca na miejsce. Według AKC u ras ze zmarszczkami skóra jest jednak mniej sprężysta nawet u zdrowego psa.
Żaden z tych testów nie zastąpi badania. Przy każdym z objawów odwodnienia dzwoń do weterynarza, bo płynów podawanych pod skórę lub dożylnie w domu nie da się zastąpić.
Co robić ze szczeniakiem w domu, zanim dotrzecie do weterynarza?
Do wizyty u weterynarza zapewnij szczeniakowi świeżą wodę, zapisz, co się dzieje, i nie podawaj leków dla ludzi. Nie głodź szczeniaka.
- Świeża woda zawsze pod ręką. Nawet łagodna biegunka odwadnia szczeniaka.
- Zadzwoń do weterynarza. Przygotuj wiek, wagę, szczepienia, odrobaczanie, kiedy zaczęła się biegunka, ile razy szczeniak się załatwiał lub wymiotował i co jadł.
- Nie podawaj leków dla ludzi ani domowych i aptecznych środków bez porady. Co pomaga człowiekowi, może szczeniakowi zaszkodzić.
- Nie głodź szczeniaka i nie eksperymentuj. Krótka przerwa w karmieniu, specjalna dieta czy lekkie jedzenie to sprawa weterynarza, więcej w artykule Dieta dla psa przy biegunce.
- Odizoluj chorego szczeniaka. Trzymaj go z dala od niezaszczepionych psów, kupki sprzątaj od razu i myj ręce oraz obuwie.
- Sfotografuj kupkę i weź próbkę. Świeża kupka w czystej torebce przyda się do badania na pasożyty. Co oznacza krew w stolcu, wyjaśnia artykuł Krew w kale psa.
Co zrobi weterynarz przy biegunce u szczeniaka?
Weterynarz obejrzy szczeniaka, zważy go, zmierzy temperaturę, oceni nawodnienie i zależnie od podejrzenia zbada stolec, na giardie według VCA także testem antygenowym. Dalsze postępowanie wybiera według przyczyny: przy odwodnieniu poda płyny, przy pasożytach odpowiedni preparat, a szczeniaka z parwowirozą izoluje i często hospitalizuje. Preparat, dawkę i czas podawania ustala on.
Jak zapobiegać biegunce u szczeniaka?
Ryzyko biegunki u szczeniaka zmniejszysz stopniowymi zmianami karmy, szczepieniami i odrobaczaniem według weterynarza, higieną i spokojnym startem w nowym domu. Niczego nie da się zagwarantować.
- Szczepienia i odrobaczanie. Trzymaj się planu weterynarza i do zakończenia szczepień zapytaj go, gdzie możesz zabierać szczeniaka.
- Higiena. Kupki sprzątaj od razu, myj miski i po sprzątaniu stolca umyj ręce.
- Spokój i rutyna. Stały rytm dnia i mało nowych bodźców w pierwszych dniach po przyjeździe.
Co wiemy o mikrobiomie szczeniaka i dlaczego jest ważny?
Mikrobiom to zespół bakterii i innych mikroorganizmów w jelitach. W badaniu Guard i wsp. (2017) naukowcy obserwowali 30 szczeniąt dziesięciu ras z jednej francuskiej hodowli od 2. do 56. dnia życia. Liczba gatunków bakterii była w 21. i 42. dniu istotnie wyższa niż w 2. dniu, w 42. dniu skład mniej więcej się ustabilizował, a biegunka pojawiła się w pewnym momencie u 16 z 30 szczeniąt. Związku biegunki z mikrobiomem autorzy nie oceniali.
Dysbiosis Index to wskaźnik laboratoryjny, który porównuje udział wybranych bakterii jelitowych w stolcu ze zdrowym psem. Blake i wsp. (2020) stwierdzili, że szczenięta w wieku 5 do 6 tygodni miały indeks istotnie wyższy niż psy dorosłe, ale w wieku 7 do 9 tygodni nie różnił się już istotnie od dorosłych. U najmłodszych szczeniąt było też mniej bakterii Clostridium hiranonis, która wiąże się z tworzeniem wtórnych kwasów żółciowych.
Oba badania obejmowały zdrowe szczenięta głównie z hodowli i nie mówią, jak leczyć biegunkę ani czy mikrobiom chroni szczeniaka przed nią. Pokazują, że największe zmiany zachodzą w pierwszych sześciu tygodniach, czyli zwykle jeszcze u hodowcy. Dlaczego mikrobiomy psów się różnią, wyjaśnia artykuł Dlaczego każdy pies ma inny mikrobiom.
Częste pytania
Co dać szczeniakowi na biegunkę?
Do wizyty u weterynarza daj szczeniakowi przede wszystkim świeżą wodę. Leków dla ludzi i domowych środków nie próbuj, karmienie zostaw weterynarzowi, ale szczeniaka nie głodź. Biegunka u szczeniaka to powód, by zadzwonić do weterynarza, a nie próbować domowych rozwiązań, bo szczeniak odwadnia się szybciej niż dorosły pies.
Czy rzadki stolec u szczeniąt jest normalny?
Jedna rzadsza kupka po zmianie karmy lub stresie po przeprowadzce do nowego domu może się zdarzyć i nie musi od razu oznaczać choroby. Jeśli rzadki stolec u szczeniąt się powtarza, przechodzi w płynny, jest w nim krew albo szczeniak jest zmęczony i nie chce jeść, zadzwoń do weterynarza. Szczeniak odwadnia się szybciej niż dorosły pies, dlatego nie czekaj dwóch dni.
Szczeniak ma biegunkę, ale jest żwawy. Czy mam poczekać?
Najlepiej zadzwonić do weterynarza i opisać mu stan, zwłaszcza gdy szczeniak nie ma skończonych szczepień. Żwawy szczeniak z jedną rzadszą kupką może być w porządku, ale biegunka u szczeniaka może się pogorszyć w ciągu godzin. Do wizyty daj szczeniakowi świeżą wodę i nie podawaj żadnych leków dla ludzi.
Kiedy biegunka u szczeniaka jest niebezpieczna?
Niebezpieczna jest u szczeniaka bez skończonych szczepień, z krwią, czarnym stolcem, wymiotami, apatią, bladymi dziąsłami albo odmową picia. Według AKC skonsultuj się z weterynarzem także wtedy, gdy biegunka trwa dłużej niż kilka godzin. Przy małych rasach i bardzo młodych szczeniętach dzwoń raczej wcześniej niż później.
Czy biegunka po zmianie karmy u szczeniaka jest normalna?
Może się zdarzyć, bo AKC zalicza zmianę karmy do głównych przyczyn biegunki u szczeniąt. Normalna nie jest, jeśli szczeniak jest apatyczny, wymiotuje albo w stolcu jest krew. W pozostałych przypadkach zaoferuj wodę, zadzwoń do weterynarza i zapytaj, czy zmianę odłożyć i jak wprowadzać ją stopniowo.
Czy szczeniak może dostać biegunki po odrobaczeniu?
Może, ale przyczyna nie jest jasna: mogą ją wywołać pasożyty, preparat albo zupełnie inny problem. Zadzwoń do weterynarza, opisz, co szczeniak dostał i kiedy, a kolejnej dawki nie podawaj na własną rękę. Weterynarz oceni, o co chodzi. Przy krwi, wymiotach lub apatii idź do weterynarza od razu.
Szczeniak ma biegunkę i wymiotuje, czy to parwowiroza?
Może być, ale w domu tego nie rozpoznasz. Według VCA parwowiroza zwykle zaczyna się od wymiotów, a potem pojawia się bardzo cuchnąca biegunka, czasem z krwią. Jeśli szczeniak jest niezaszczepiony lub zaszczepiony niecałkowicie, zadzwoń do gabinetu od razu i powiedz, że podejrzewasz parwowirozę, żeby mogli się przygotować na wasz przyjazd.
Jak poznać, że szczeniak jest odwodniony?
Typowe są suche i lepkie dziąsła, zapadnięte oczy, apatia, brak apetytu i wolniejszy powrót koloru po naciśnięciu dziąsła. Fałd skórny jest tylko orientacyjny i zależy od rasy. Przy takich objawach dzwoń do weterynarza, bo płyny podaje on pod skórę lub do żyły.
Źródła
- American Kennel Club. Puppy Diarrhea: Causes, Treatment, and Symptoms. akc.org/expert-advice/health/puppy-diarrhea
- American Kennel Club. Dehydration in Dogs: Signs, Symptoms, Treatments. akc.org/expert-advice/health/warning-signs-dehydration-dogs
- American Kennel Club. Hypoglycemia in Dogs: Signs, Symptoms, and Treatments. akc.org/expert-advice/health/hypoglycemia-in-dogs
- The Ohio State University College of Veterinary Medicine, AKC Canine Health Foundation (2020). Canine Enteric Coronavirus (CECoV): Information for Dog Owners. vet.osu.edu
- VCA Animal Hospitals. Parvovirus in Dogs. vcahospitals.com/know-your-pet/parvovirus-in-dogs
- Gallagher A. Canine Parvovirus Infection. Merck Veterinary Manual (2025). merckvetmanual.com
- VCA Animal Hospitals. Giardia Infection in Dogs. vcahospitals.com/know-your-pet/giardia-in-dogs
- VCA Animal Hospitals. Coccidiosis in Dogs. vcahospitals.com/know-your-pet/coccidiosis-in-dogs
- Companion Animal Parasite Council. Ascarid (Roundworm) Guidelines. capcvet.org/guidelines/ascarid
- Blake AB et al. (2020). Developmental stages in microbiota, bile acids, and clostridial species in healthy puppies. Journal of Veterinary Internal Medicine. doi.org/10.1111/jvim.15928
- Guard BC et al. (2017). Characterization of the fecal microbiome during neonatal and early pediatric development in puppies. PLoS ONE. doi.org/10.1371/journal.pone.0175718
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje badania weterynaryjnego. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z weterynarzem.
Artykuł przeszedł korektę z pomocą AI. To tłumaczenie z czeskiego, dlatego może zawierać nieścisłości.